Wie is er aansprakelijk voor schade bij vrijwilligerswerk?

Nederland telt ruim 5,5 miljoen vrijwilligers, actief in de sport, de zorg, het onderwijs en in de welzijnssector. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het beleid van vrijwilligerswerk. Ze mogen zelf bepalen hoe ze dat doen.

Regelgeving
Er gelden verschillende regels voor vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties. Een vrijwilliger met een WW-uitkering heeft bijvoorbeeld een sollicitatieplicht. Ook kunnen er arboregels gelden. Daarnaast zijn er gedragsregels om seksueel misbruik binnen vrijwilligersorganisaties tegen te gaan. Tot slot is soms een Verklaring Omtrent Gedrag verplicht.

Aansprakelijkheid voor schade
Een vrijwilliger kan bij het uitvoeren van zijn werkzaamheden opzettelijk of per ongeluk schade toebrengen aan een persoon of object. Bij opzettelijk toebrengen van schade, zoals stelen van materiaal, is de vrijwilliger zelf aansprakelijk.

Ook als de schade niet opzettelijk wordt toegebracht, kan een vrijwilliger aansprakelijk zijn. Het hangt van de omstandigheden af of de vrijwilliger of de organisatie aansprakelijk is voor de schade.

Organisatie aansprakelijk
De organisatie kan aansprakelijk zijn als de vrijwilliger in opdracht of onder regie van de organisatie werk verricht waarbij hij schade toebrengt. Drie elementen spelen daarbij een belangrijke rol: het organisatorisch verband tussen de vrijwilliger en de organisatie en het onverplichte en onbetaalde karakter van het vrijwilligerswerk.

Als het vrijwilligerswerk bijvoorbeeld zo strak is georganiseerd dat de relatie tussen de vrijwilliger en de organisatie veel overeenkomsten vertoont met de kenmerken van een normale arbeidsovereenkomst, dan zal de organisatie eerder aansprakelijk zijn dan de vrijwilliger.