Welke verschillende soorten flexcontracten zijn er?

Er zijn drie soorten flexcontracten, naast uitzendwerk. Als je geluk hebt, staat in je contract welke soort het is. Anders is het gemakkelijk te achterhalen. Ze hebben alle drie duidelijke kenmerken.

1. Oproepcontract met voorovereenkomst
Je hoeft niet te gaan werken als je werkgever daarom vraagt en je krijgt alleen de uren betaald die je werkt. Als je beslist om te gaan werken, dan ontstaat er een tijdelijk contract. Bij de vierde oproep die je accepteert na drie van deze contracten, heb je recht op een vaste arbeidsovereenkomst (behalve als in de cao bepaald is dat er meer tijdelijke contracten gesloten mogen worden). Er moet dan wel minder dan drie maanden tussen de verschillende oproepen zitten.

2. Oproepcontract met uitgestelde prestatieplicht
Als je een dergelijk contract hebt, moet je gehoor geven aan iedere oproep.Er zijn twee vormen: een arbeidscontract zonder urengarantie (nul-urencontract) en een arbeidscontract met een urengarantie (min-maxcontract).

A. Arbeidscontract zonder urengarantie (nul-urencontract)
Je moet gaan werken als je werkgever je oproept. Je werkgever hoeft alleen de uren die je werkt uit te betalen. Er is geen afspraak gemaakt over het aantal uren dat je minimaal werkt. Per oproep moet je drie uren betaald krijgen, ook al heb je maar een uur gewerkt. Na verloop van tijd moet je werkgever je loon voor een aantal uren doorbetalen. Dit is na een half jaar, maar de cao kan daar uitzonderingen op maken. Vraag dus altijd de cao-tekst als de werkgever na een half jaar door wil gaan met een nul-urencontract. Hoeveel uren je dan doorbetaald moet krijgen? Het aantal uren dat je de drie maanden daarvoor gemiddeld werkte.

2.B. Arbeidscontract met urengarantie (min-maxcontract)
Je hebt een arbeidscontract waarin staat hoeveel uren je minimaal betaald krijgt. Deze uren moet je natuurlijk komen werken. Het kan ook zijn (maar dat hoeft niet) dat er een maximaal aantal uren is afgesproken. In dat geval moet je in ieder geval komen werken totdat deze uren ‘op’ zijn. Je krijgt hoe dan ook het minimum aantal uren betaald, of je zoveel hebt gewerkt of niet. De werkgever mag je niet verplichten die niet-gewerkte uren later in te halen. De uren die je meer werkt, krijg je natuurlijk ook gewoon betaald. Als je een contract van minder dan 15 uur in de week hebt zonder vaste werktijden, dan moet je minimaal drie uur per oproep krijgen uitbetaald. Dat is wettelijk zo geregeld. Als je wel afspraken hebt gemaakt over vaste werktijden, dan geldt de bepaling van drie uur loonbetaling niet.

De Hoge Raad heeft in mei 2013 geoordeeld dat bij verschillende oproepen op één dag voor elke oproep drie uur dient te worden uitbetaald, ook al is de feitelijke arbeidsduur per oproep bijvoorbeeld maar een half uur. De tekst van de uitspraak is op rechtspraak.nl te vinden (LJN BZ2907). Een taxichauffeuse kreeg alleen de tijd uitbetaald die ze echt gewerkt had, en dat vond ze te weinig. De rechter heeft bepaald dat er minimaal drie uur uitbetaald moet worden per oproep. Wel is het zo dat als de oproepen vlak achter elkaar zijn doorgeteld mag worden, als er maar niet langer dan een pauze van gebruikelijke duur (meestal een kwartier) tussen zit.

Moet ik altijd werken als mijn werkgever mij vraagt?
Over het algemeen geldt: als je werkgever vóór negen uur ‘s ochtends vraagt of je komt en je hebt een flexcontract, dan is het verstandig om aan de oproep gehoor te geven. Er zijn twee uitzonderingen op deze regel:

  • je hebt een oproepcontract met voorovereenkomst. Je moet er dan wel zeker van zijn dat dit nog steeds geldt;
  • je hebt een min-maxcontract en je hebt het maximaal aantal uren al gewerkt, of zelfs meer. In dat geval is de keuze geheel aan jou.

Mag mijn werkgever zelf weten wanneer hij me oproept?
In principe wel. Maar natuurlijk ben je niet helemaal aan de grillen van een ander overgeleverd. Zo moeten de oproepen natuurlijk voldoen aan de arbeidstijdenwet. Meer informatie daarover vind je op onze pagina Wettelijke arbeidstijden.

Heb ik recht op uitbetaling van een minimum aantal uren?
Ja, in een aantal gevallen, al zijn veel werknemers zich hiervan niet bewust. Je hebt recht op een minimum aantal uren loon als:

  • je een oproepcontract met voorovereenkomst hebt en je bent al drie keer opgeroepen, terwijl er geen drie maanden tussen de oproepen zaten, heb je vanaf de vierde oproep recht op een vast arbeidscontract en dus op uitbetaling van een minimum aantal uren;
  • je een min-maxcontract hebt en je hebt nog niet het minimaal aantal uren gewerkt (let op: in je contract staat niet alleen hoeveel uur je moet werken, maar ook binnen welke periode);
  • je gedurende lange tijd een nul-urencontract hebt (zes maanden of het bepaalde in de cao) en je hebt de afgelopen drie maanden meer gewerkt dan deze maand.
  • je een contract van minder dan 15 uur in de week hebt zonder vaste werktijden, dan moet je minimaal drie uur per oproep krijgen uitbetaald. De meeste werkgevers zullen je echter zeker oproepen voor het aantal uren dat je sowieso uitbetaald krijgt.

Verbeteringen in de toekomst
Het kabinet Rutte/Asscher is het met sociale partners eens dat de flexibiliteit in een aantal gevallen is doorgeschoten. Daarom zijn ze in het Sociaal Akkoord overeengekomen dat er verbeteringen in de wet zullen worden vastgelegd. Zo zullen tijdelijke contracten die elkaar volgen binnen maximaal zes maanden meetellen voor de aanstelling voor onbepaalde tijd bij het vierde contract (dat is nu drie maanden). De periode van drie jaar wordt bekort tot twee jaar. Dienstverbanden van werknemers onder de 18 jaar tellen niet mee. In de zorg zullen helemaal geen nul-urencontracten meer gebruikt worden.