Misbruik proeftijd: schadevergoeding loert

De proeftijd is bedoeld om vrijblijvend te beoordelen of een werknemer geschikt is voor de functie, waarvoor hij is aangenomen. De werknemer op zijn beurt kan tijdens de proeftijd nagaan of de nieuwe werkomgeving hem bevalt en ook of de werkzaamheden hem aanstaan. Toch is de vrijblijvendheid beperkt. Bij overtreding van de regels kan het u geld kosten.

Een proeftijd mag nooit langer duren dan twee maanden. De duur van de proeftijd is afhankelijk van de soort arbeidsovereenkomst. Zo wijkt de duur van de proeftijd in een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd af van die bij een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd.

Voorwaarden geldig proeftijdbeding
Een proeftijdbeding:
• moet schriftelijk zijn vastgelegd en door beide partijen ondertekend zijn. Een proeftijdbeding die mondeling is overeengekomen, heeft geen rechtskracht;
• moet voor beide partijen gelijk zijn. Is dit niet het geval, dan is het beding nietig.

Let op
Wanneer in de cao een proeftijdbeding is opgenomen, is voldaan aan het schriftelijkheidsvereiste en moeten partijen zich hieraan houden. Voorwaarde is wel dat u in de schriftelijke arbeidsovereenkomst expliciet verwezen hebt naar de betreffende cao en deze cao ook heeft uitgereikt aan de werknemer. Ook wanneer u het beding hebt opgenomen in een Personeelshandboek en u dit duidelijk in de arbeidsovereenkomst hebt aangegeven, kan er sprake zijn van schriftelijkheid.

Ontslag blijft in stand
Als u bij de opzegging van de arbeidsovereenkomst misbruik maakt van de proeftijd, leidt dat niet tot nietigheid van het ontslag. Het ontslag op zich blijft dus in stand. Wel moet u een schadevergoeding betalen. Als de werknemer naar de rechter stapt om schadevergoeding te eisen, kunnen de volgende omstandigheden een rol spelen:
• Valt u iets te verwijten?
• Had u de schade die de werknemer lijdt kunnen voorkomen?
• Welke schade heeft de werknemer geleden?

Zieke werknemers
U mag de werknemer in de proeftijd niet ontslaan ‘omdat hij ziek is’. U kunt wel aanvoeren dat het niet mogelijk is gebleken de werknemer voldoende te beoordelen op zijn kwaliteiten, waarvoor de proeftijd is bedoeld.

Let op
Een ontslag wegens zwangerschap, ook in de proeftijd, is in strijd met het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen. U mag een zwangere werkneemster alleen ontslaan, als de reden van het ontslag niets met haar zwangerschap heeft te maken.

(Bron: HR praktijk)